CMC composteren
CMC-compost zet lokale reststromen om in een hoogwaardige bodemverbeteraar die de kringloop sluit en boeren een eerlijk verdienmodel geeft.
CMC Compost?
CMC (Controlled Microbial Composting) is een gecontroleerde, microbiële manier van composteren waarbij bermgras, hekkelspecie en andere natuurlijke materialen van eigen grond worden omgezet in compost.
Het principe is eenvoudig én revolutionair:
- De bodem is de enige plek waar we écht kunnen recyclen. Bodemleven breekt biomassa af en zet dit om in nieuwe mineralen die planten weer opnemen. Dat kan nergens anders in ons systeem.
- De landbouw heeft daarmee het recyclend vermogen van de samenleving in handen. Geen fabriek, geen installatie. Alleen de boer, de bodem en microbiologie.
Waarom CMC compost?
CMC-compost werkt omdat het composteringsproces nauwkeurig wordt gestuurd op vocht, zuurstof en temperatuur. Hierdoor blijven nutriënten behouden en ontstaat een homogeen, kiemvrij en veilig product dat bewezen bijdraagt aan een sterkere bodem. Het resultaat: minder kunstmest nodig, meer bodemleven en een duidelijke bijdrage aan klimaat-, water- en biodiversiteitsdoelen.
Het composteringsproces
Met ondersteuning van de loonwerker, de procesbegeleider en onafhankelijke controle door Stagro en Eurofin ziet het CMC-proces als volgt uit:
Voordat er ook maar één meter berm wordt gemaaid, indexeren de aangesloten gemeenten eerst alle bermen. Elke berm krijgt een stoplichtlabel:
- Groen → schoon en direct geschikt voor compostering
- Oranje → alleen geschikt na extra controle
- Rood ( “school bermen”) → altijd uitgesloten
Zo weten boeren zeker dat ze alleen schone groene reststromen op het boerenerf ontvangen.
Daarna maaien gemeenten de bermen en wordt het gemaaide gras opgehaald en gewogen. Het gewicht wordt geregistreerd, zodat precies duidelijk is hoeveel ton bermgras er uit het gebied komt én bij welke boer het wordt geleverd.
Na levering zet de loonwerker samen met de boer de ril op:
- Het bermgras wordt naast een verhard pad verwerkt.
- De loonwerker zet met zijn machine de ril op.
- De boer zorgt dat het erf toegankelijk is en helpt waar nodig.
Zodra de ril op hoogte en vorm is, wordt hij direct afgedekt met een luchtdoorlatend afdekkleed. Dit kleed is cruciaal:
- Het voorkomt dat de ril uitdroogt,
- Het houdt regen buiten,
- Het houdt zuurstof in balans.
De procesbegeleider van Agricycling controleert of dit goed gebeurt en stuurt bij waar nodig. Om het composteerproces op gang te krijgen, kan het zijn dat er (bedrijfseigen) materialen aan de ril moet worden toegevoegd. Denk aan:
- Grond om het microbiële proces op gang te brengen,
- Water, wanneer het materiaal te droog is,
- Koolstofrijke materialen zoals riet of houtsnippers om de C/N-verhouding correct te krijgen.
Zodra de ril is opgezet en afgedekt, begint het echte CMC-proces. De ril wordt volgens een vast schema omgezet. In de eerste weken kost dit meer tijd. Later in het proces, wanneer het materiaal al verder is afgebroken, duurt het omzetten veel korter.
Zowel de boer als de loonwerker houdt de ril actief in de gaten. Ze meten:
- Temperatuur (deze moet tussen de 55 °C & 70°C zijn)
- Vochtgehalte
Iedere meting en observatie wordt netjes vastgelegd in het logboek. Na elke omzetting wordt het kleed weer aangebracht om het microbieel proces continu te houden.
Na zo’n 10 weken is de compost klaar om over het land te worden gereden. Maar, voordat de boer de compost mag uitrijden over zijn land wordt de compost bemonsterd en getest. Deze testen worden gerealiseerd door externe en onafhankelijke partijen. Zij controleren of de compost voldoet aan de normen voor:
- Kwaliteit
- Nutriëntengehalten
Zijn alle resultaten positief? Dan ontvangt de boer een officieel certificaat. Daarna mag de compost pas worden uitgereden op het eigen land.
Het resultaat:
- Een hoger gehalte aan organische stof
- Meer en actiever bodemleven
- Een duidelijke stikstofbesparing door minder kunstmestgebruik
Elke ril wordt gecertificeerd voordat deze wordt uitgereden:
- Kiemproef
- Analyse bemestende waarden
- Controle op bodemvreemde stoffen
- Officieel certificaat per deelnemer
Zonder certificaat mag de compost niet op het land worden gebracht. De borging is daarmee volledig transparant en veilig.
Waarom CMC-compost werkt voor landbouw,
gemeentes én de samenleving
CMC-composteren levert direct voordeel op:
Voor de boer
- Vervanging van kunstmest
- Betere structuur en waterberging
- Hogere biodiverstiteit in de bodem
- Nieuw verdienmodel door het recyclen van regionale stromen
Voor de samenleving
- Lagere CO₂-uitstoot door lokaal verwerken
- Schoner water door minder uitspoeling
- Hogere bodemkwaliteit op regionale schaal
- Circulaire verwerking van waardevolle groene reststromen